καὶ σύ γε, ὦ Ἴων, ἀληθῆ ταῦτα λέγεις. ἴθι δὴ καὶ σὺ ἐμοί, ὥσπερ ἐγὼ σοὶ ἐξέλεξα καὶ ἐξ Ὀδυσσείας καὶ ἐξ Ἰλιάδος ὁποῖα τοῦ μάντεώς ἐστι καὶ ὁποῖα τοῦ ἰατροῦ καὶ ὁποῖα τοῦ ἁλιέως, οὕτω καὶ σὺ ἐμοὶ ἔκλεξον, ἐπειδὴ καὶ ἐμπειρότερος εἶ ἐμοῦ τῶν Ὁμήρου, ὁποῖα τοῦ ῥαψῳδοῦ ἐστιν, ὦ Ἴων, καὶ τῆς τέχνης τῆς ῥαψῳδικῆς, ἃ τῷ ῥαψῳδῷ προσήκει καὶ σκοπεῖσθαι καὶ διακρίνειν παρὰ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. — ἐγὼ μέν φημι, ὦ Σώκρατες, ἅπαντα. — οὐ σύ γε φῄς, ὦ Ἴων, ἅπαντα· ἢ οὕτως ἐπιλήσμων εἶ; καίτοι οὐκ ἂν πρέποι γε ἐπιλήσμονα εἶναι ῥαψῳδὸν ἄνδρα. — τί δὲ δὴ ἐπιλανθάνομαι; — οὐ μέμνησαι ὅτι ἔφησθα τὴν ῥαψῳδικὴν τέχνην ἑτέραν εἶναι τῆς ἡνιοχικῆς; — μέμνημαι. — οὐκοῦν καὶ ἑτέραν οὖσαν ἕτερα γνώσεσθαι ὡμολόγεις; — ναί. — οὐκ ἄρα πάντα γε γνώσεται ἡ ῥαψῳδικὴ κατὰ τὸν σὸν λόγον οὐδὲ ὁ ῥαψῳδός. — πλήν γε ἴσως τὰ τοιαῦτα, ὦ Σώκρατες. — τὰ τοιαῦτα δὲ λέγεις πλὴν τὰ τῶν ἄλλων τεχνῶν σχεδόν τι· ἀλλὰ ποῖα δὴ γνώσεται, ἐπειδὴ οὐχ ἅπαντα; — ἃ πρέπει, οἶμαι ἔγωγε, ἀνδρὶ εἰπεῖν καὶ ὁποῖα γυναικί, καὶ ὁποῖα δούλῳ καὶ ὁποῖα ἐλευθέρῳ, καὶ ὁποῖα ἀρχομένῳ καὶ ὁποῖα ἄρχοντι. — ἆρα ὁποῖα ἄρχοντι, λέγεις, ἐν θαλάττῃ χειμαζομένου πλοίου πρέπει εἰπεῖν, ὁ ῥαψῳδὸς γνώσεται κάλλιον ἢ ὁ κυβερνήτης; — οὔκ, ἀλλὰ ὁ κυβερνήτης τοῦτό γε. — ἀλλʼ ὁποῖα ἄρχοντι κάμνοντος πρέπει εἰπεῖν, ὁ ῥαψῳδὸς γνώσεται κάλλιον ἢ ὁ ἰατρός; — οὐδὲ τοῦτο. — ἀλλʼ οἷα δούλῳ πρέπει, λέγεις; — ναί. — οἷον βουκόλῳ λέγεις δούλῳ ἃ πρέπει εἰπεῖν ἀγριαινουσῶν βοῶν παραμυθουμένῳ, ὁ ῥαψῳδὸς γνώσεται ἀλλʼ οὐχ ὁ βουκόλος; — οὐ δῆτα. — ἀλλʼ οἷα γυναικὶ πρέποντά ἐστιν εἰπεῖν ταλασιουργῷ περὶ ἐρίων ἐργασίας; — οὔ. — ἀλλʼ οἷα ἀνδρὶ πρέπει εἰπεῖν γνώσεται στρατηγῷ στρατιώταις παραινοῦντι; — ναί, τὰ τοιαῦτα γνώσεται ὁ ῥαψῳδός. — τί δέ; ἡ ῥαψῳδικὴ τέχνη στρατηγική ἐστιν; — Γνοίην γοῦν ἂν ἔγωγε οἷα στρατηγὸν πρέπει εἰπεῖν. — ἴσως γὰρ εἶ καὶ στρατηγικός, ὦ Ἴων. καὶ γὰρ εἰ ἐτύγχανες ἱππικὸς ὢν ἅμα καὶ κιθαριστικός, ἔγνως ἂν ἵππους εὖ καὶ κακῶς ἱππαζομένους· ἀλλʼ εἴ σʼ ἐγὼ ἠρόμην· ποτέρᾳ δὴ τέχνῃ, ὦ Ἴων, γιγνώσκεις τοὺς εὖ ἱππαζομένους ἵππους; ᾗ ἱππεὺς εἶ ἢ ᾗ κιθαριστής; τί ἄν μοι ἀπεκρίνω; — ἧι ἱππεύς, ἔγωγʼ ἄν. — οὐκοῦν εἰ καὶ τοὺς εὖ κιθαρίζοντας διεγίγνωσκες, ὡμολόγεις ἄν, ᾗ κιθαριστὴς εἶ, ταύτῃ διαγιγνώσκειν, ἀλλʼ οὐχ ᾗ ἱππεύς. — ναί. — ἐπειδὴ δὲ τὰ στρατιωτικὰ γιγνώσκεις, πότερον ᾗ στρατηγικὸς εἶ γιγνώσκεις ἢ ᾗ ῥαψῳδὸς ἀγαθός; — οὐδὲν ἔμοιγε δοκεῖ διαφέρειν. — πῶς; οὐδὲν λέγεις διαφέρειν; μίαν λέγεις τέχνην εἶναι τὴν ῥαψῳδικὴν καὶ τὴν στρατηγικὴν ἢ δύο; — μία ἔμοιγε δοκεῖ. — ὅστις ἄρα ἀγαθὸς ῥαψῳδός ἐστιν, οὗτος καὶ ἀγαθὸς στρατηγὸς τυγχάνει ὤν; — μάλιστα, ὦ Σώκρατες. — οὐκοῦν καὶ ὅστις ἀγαθὸς στρατηγὸς τυγχάνει ὤν, ἀγαθὸς καὶ ῥαψῳδός ἐστιν. — οὐκ αὖ μοι δοκεῖ τοῦτο. — ἀλλʼ ἐκεῖνο μὴν δοκεῖ σοι, ὅστις γε ἀγαθὸς ῥαψῳδός, καὶ στρατηγὸς ἀγαθὸς εἶναι; — πάνυ γε. — οὐκοῦν σὺ τῶν Ἑλλήνων ἄριστος ῥαψῳδὸς εἶ; — πολύ γε, ὦ Σώκρατες. — ἦ καὶ στρατηγός, ὦ Ἴων, τῶν Ἑλλήνων ἄριστος εἶ; — εὖ ἴσθι, ὦ Σώκρατες· καὶ ταῦτά γε ἐκ τῶν Ὁμήρου μαθών. — τί δή ποτʼ οὖν πρὸς τῶν θεῶν, ὦ Ἴων, ἀμφότερα ἄριστος ὢν τῶν Ἑλλήνων, καὶ στρατηγὸς καὶ ῥαψῳδός, ῥαψῳδεῖς μὲν περιιὼν τοῖς Ἕλλησι, στρατηγεῖς δʼ οὔ; ἢ ῥαψῳδοῦ μὲν δοκεῖ σοι χρυσῷ στεφάνῳ ἐστεφανωμένου πολλὴ χρεία εἶναι τοῖς Ἕλλησι, στρατηγοῦ δὲ οὐδεμία; — ἡ μὲν γὰρ ἡμετέρα, ὦ Σώκρατες, πόλις ἄρχεται ὑπὸ ὑμῶν καὶ στρατηγεῖται καὶ οὐδὲν δεῖται στρατηγοῦ, ἡ δὲ ὑμετέρα καὶ ἡ Λακεδαιμονίων οὐκ ἄν με ἕλοιτο στρατηγόν· αὐτοὶ γὰρ οἴεσθε ἱκανοὶ εἶναι.
ソクラテスそして君もまた、イオン、本当のことを言っている。では、さあ、君もまた私に。私が君のために、『オデュッセイア』からも『イリアス』からも、どのようなものが占い師に属し、どのようなものが医者に属し、どのようなものが漁師に属するかを選び出したように、君もまた私のために選び出してくれたまえ。君はホメロスのことに私より通じているのだから、どのようなものが吟誦詩人に、イオン、そして吟誦詩人の技術に属し、ほかの人々にまさって吟誦詩人が考察し、見分けるのにふさわしいのかを。
ソクラテスすべてだとは、イオン、君は言わないね。それとも、君はそれほど忘れっぽいのかね。もっとも、吟誦詩人である男が忘れっぽいのは、ふさわしくないだろうが。
ソクラテス君は、吟誦詩人の技術は御者の技術とは別のものだと言ったのを覚えていないかね。
ソクラテスでは、別のものであるからには、別のことを知るだろうと、君は同意したのではないかね。
ソクラテスそれでは、君の言論に従えば、吟誦詩人の技術も吟誦詩人も、すべてを知るわけではないのだ。
イオンおそらく、そのようなことを除いては、ソクラテス。
ソクラテス「そのようなことを除いては」と君が言うのは、ほかの技術に属することを除いては、ということだね、ほぼ。では、すべてではないからには、いったいどのようなことを知るのかね。
イオン私の思うには、男が語るにふさわしいことと、女が〔語るにふさわしい〕こと、奴隷が〔語るにふさわしい〕ことと自由人が〔語るにふさわしい〕こと、支配される者が〔語るにふさわしい〕ことと支配する者が〔語るにふさわしい〕ことです。
ソクラテスでは、海で嵐にあった船の支配者が語るにふさわしいことを、吟誦詩人のほうが、舵取りよりも立派に知るだろうと言うのかね。
ソクラテスでは、病人を支配する者が語るにふさわしいことを、吟誦詩人のほうが、医者よりも立派に知るだろうか。
ソクラテスでは、奴隷にふさわしいことを、と言うのかね。
ソクラテスたとえば、牛飼いである奴隷が、荒れ狂う牛たちをなだめるときに語るにふさわしいことを、吟誦詩人は知っていて、牛飼いは知らないと言うのかね。
ソクラテスでは、羊毛を紡ぐ女が、羊毛の仕事について語るにふさわしいことを、と言うのかね。
ソクラテスでは、男が、すなわち兵士たちを励ます将軍が語るにふさわしいことを、知るだろうか。
イオンはい、そのようなことを吟誦詩人は知るでしょう。
ソクラテスではどうかね。吟誦詩人の技術は将軍の技術なのかね。
イオン少なくとも私は、将軍が語るにふさわしいことを知るでしょう。
ソクラテスおそらく君は、将軍の才もあるのだろう、イオン。というのも、もし君がたまたま馬術にも竪琴にも通じていたなら、馬がよく乗りこなされているか悪く乗りこなされているかを知っただろう。だがもし私が君に、「イオン、よく乗りこなされている馬を、君はどちらの技術によって知るのかね。騎手としてか、それとも竪琴弾きとしてか」と尋ねたら、君は私に何と答えるだろうか。
ソクラテスそれでは、もし竪琴をよく弾く者を見分けていたなら、竪琴弾きとして、それによって見分けるのであって、騎手としてではないと、君は同意しただろう。
ソクラテスでは、軍事のことを君が知るのは、将軍の才がある者として知るのかね、それとも善い吟誦詩人として知るのかね。
ソクラテス何だって。少しも違わないと言うのかね。吟誦詩人の技術と将軍の技術は一つの技術だと言うのかね、それとも二つだと言うのかね。
ソクラテスそれでは、善い吟誦詩人である者は誰でも、たまたま善い将軍でもあるのだね。
ソクラテスそれでは、たまたま善い将軍である者は誰でも、善い吟誦詩人でもあるのだね。
ソクラテスだが、あのことは君にそう思われるのだね。善い吟誦詩人である者は誰でも、善い将軍でもあるということは。
ソクラテスでは、君はギリシア人のうちで最善の吟誦詩人ではないかね。
ソクラテスでは、イオン、君は将軍としてもギリシア人のうちで最善なのかね。
イオンよく知っておいてください、ソクラテス。しかもそれも、ホメロスのものから学んだのです。
ソクラテスでは、いったい全体、神々にかけて、イオン、君はギリシア人のうちで両方において、すなわち将軍としても吟誦詩人としても最善でありながら、なぜギリシア人のあいだを巡り歩いて吟誦はするのに、将軍は務めないのかね。それとも君には、黄金の冠を戴いた吟誦詩人はギリシア人に大いに必要とされているが、将軍は少しも必要とされていないと思われるのかね。
イオンというのも、ソクラテス、私たちの国は、あなたがたに支配され、あなたがたが将軍を務めていて、将軍を少しも必要としていませんし、あなたがたの国やラケダイモン人の国は、私を将軍に選ばないでしょう。自分たちで十分だと思っていらっしゃるのですから。
コメント
まだコメントはありません。
コメントを読み込んでいます…